Lorem Ipsn gravida nibh vel velit auctor aliquet.Aenean sollicitudin, lorem quis bibendum auci elit consequat ipsutis sem nibh id elit

FOLLOW ME

TWITTER GPLUS FACEBOOK BEHANCE PINTEREST

COLLECTIE

Home  /  COLLECTIE

De Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam beheren een internationaal unieke circuscollectie, de grootste van Europa. De circuscollectie is samengesteld uit een aantal collecties van privé-personen – zoals verzamelaars Jaap Best, K.D. Hartmans en Herman Linssen – en instellingen – zoals Theater Instituut Nederland – die zich hebben toegelegd op het verzamelen van circuserfgoed. Het is een levende collectie die steeds wordt aangevuld met nieuw materiaal. Ook de komende jaren worden objecten gedigitaliseerd en ontsloten. Op deze website zijn enkele hoogtepunten uit de collecties te zien, maar voor onderzoekers, studenten en speciaal geïnteresseerden geven we hieronder weer waar de diverse collecties uit bestaan en hoe ze te benaderen zijn (zie de Circusonderzoeksgids onderaan deze pagina). Op die manier is al het materiaal vindbaar opengesteld voor onderzoek.

De databank van Linssen

zoek in internationale tourneegegevens

De circusdatabank van Herman Linssen bevat gegevens over de producties van circussen en hun tourneegegevens. In de databank kan gezocht worden op de naam van meer dan 4000 circussen. De volgende gegevens zijn opgenomen:

  • de naam van de directie van het circus
  • de jaren en seizoenen waarin het circus is gevonden in de bronnen
  • de jaren en de landen waarin het circus voor zover bekend op tournee was
  • de aanwezigheid in de collectie Linssen van programma’s, foto’s, dia’s, flyers, knipsels en overige documentatie van of over het circus
  • digitale afbeeldingen van de in de collectie Linssen aanwezige affiches

Zie de Circusonderzoeksgids voor een zoekhandleiding.

Link naar de Circusdatabase

de Friedländers

de schat binnen de collectie Best

In de Hamburgse wijk St. Pauli begon Adolph Friedländer in 1872 een drukkerij. Dit bedrijf zou in de loop der jaren uitgroeien tot de grootste lithografische drukkerij voor circussen, kermisattracties,  variété’s en individuele artiesten. Deze affiches, de zogenoemde Friedländers, vormen het summum van de collectie Best. De genummerde exemplaren zijn tevens te herkennen aan het monogram van de drukkerij in de rechter benedenhoek. Met de bijna 3500 kleurenlitho’s van deze Hamburgse drukker is dit de meest omvangrijke collectie ter wereld.

Na het overlijden van Jaap Best in 2002 gaf diens weduwe de collectie in beheer aan het Teylers Museum in Haarlem. Het bestuur van de stichting Jaap Best droeg in 2016 de collectie over aan de Bijzondere Collecties. De collectie omvat 7300 affiches, 7900 foto’s en prentbriefkaarten, 400 prenten en gravures, 4000 programma’s, 2000 tijdschriften en vakbladen, 600 boeken, knipsels en circusparafernalia zoals puzzels en kalenders. Het materiaal is ontsloten in de catalogus van de Theatercollectie en voor een belangrijk deel gedigitaliseerd.

Link naar alle affiches van Friedländer in de catalogus

Fotograaf Heinz Baudert

chroniqueur van het circusleven

Heinz Baudert (1915–2003) heeft zich gedurende zijn loopbaan als fotograaf ontwikkeld tot een prominent chroniqueur van het (internationale) circusleven. In de jaren 1950 verkocht hij zijn damesmodewinkel in Amsterdam om zich geheel te kunnen wijden aan de fotografie. Zijn 6×6-camera zorgde voor een reeks herkenbare en iconische beelden uit de wereld van het circus. Diverse tentoonstellingen brachten zijn fotokunst bij een breed publiek onder de aandacht, onder meer in het Stedelijk Museum te Amsterdam. De collectie bestaat uit foto’s en negatieven van het circusleven. Het materiaal is ontsloten in de catalogus van de Theatercollectie en voor een belangrijk deel gedigitaliseerd.

Link naar de catalogus Theatercollectie

Persoonlijke archieven

plakboeken, foto’s, brieven, contracten…

De kleinere collecties en archieven van kermisdocumentalist Stapert, voltige-artieste Valesca Wilke, paardenhandelaar Diemont, trapezefamilie Seriese, impressario Van Doveren, acteur van Dommelshuizen, het circus Kavaljos, pikeur Schelfhout, pers-chef Ria Kuijken, transporteur W.J. Willemse en clown Daniel de Vijver geven een gedetailleerd en persoonlijke beeld van het circusbedrijf.

Link naar de Archieven van Bijzondere Collecties

Collectie Hartmans

kinderboeken en circusliteratuur

Kornelis Dirk Hartmans (1906–1963) verzamelde in zijn vrije tijd boeken en ander materiaal over het circus in brede zin, met een accent op kinder- en jeugdliteratuur met circus als onderwerp. Van 1949 tot 1961 was hij actief als bestuurslid van de Club van Circusvrienden en van 1950 tot 1962 als redacteur van het tijdschrift De piste. Uit dien hoofde bouwde hij een fijnmazig netwerk op van contacten in de Nederlandse en internationale circuswereld. De collectie Hartmans bestaat, behalve uit 3300 boeken en brochures, uit een verzameling affiches, programma’s, foto’s en ander materiaal over het circus. De zelfstandige publicaties zijn opgenomen in de catalogus van de Universiteit van Amsterdam.

Link naar de catalogus van de Universiteit van Amsterdam

Theaterdatabase

catalogus van de Theatercollectie

De meeste objecten en uitgebreide beschrijvingen zijn te vinden in de Theaterdatabase; naast de collectie van het Theater Instituut Nederland ook de collecties Heinz Baudert, Herman Linssen, Valesca Wilke en Jaap Best. U kunt zoeken op materiaalsoort, vervaardiger, titel, persoon en discipline. In deze collectie worden de volgende trefwoorden gebruikt: acrobatiek, circustenten en -gebouwen, clowns, dans, dierendressuur, folklore, freaks, goochelaars, jongleurs, kermis, muziek, toneel en volkerenshows.

Is materiaal gedigitaliseerd, dan wordt er een afbeelding getoond (mits daarmee geen auteursrecht wordt geschonden).

Link naar de Theaterdatabase

De Circusonderzoeksgids

handleiding voor onderzoekers

Met deze gids, gericht op onderzoekers en studenten, maken wij u wegwijs in de verschillende catalogi, collecties en archieven waarover de circuscollectie is verspreid, om u te helpen vinden, ontdekken en onderzoeken. In deze gids vindt u meer over:
1. De catalogus van de Theatercollectie
2. De circusdatabank van Linssen .
3. De catalogus van de Universiteit van Amsterdam.
4. De databank Collecties en archieven van de Bijzondere Collecties.
5. Raadpleging en inlichtingen
6. Andere online bronnen
7. Enkele publicaties over het circus

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close